نحوه انصراف از مالکیت برند ثبت شده و حذف برند و لوگو

تغییر استراتژی برند، تغییر حوزه فعالیت، نامناسب بودن نام تجاری پس از چند سال یا حتی آسیب دیدن خوشنامی یک نشان در بازار، از دلایل رایجی هستند که کسب‌وکارها را به فکر حذف یا انصراف از مالکیت علامت تجاری می‌اندازند. در نظام حقوقی ایران به این فرآیند رسمی «اعراض از مالکیت علامت تجاری» گفته می‌شود.

ثبت علامت تجاری برای مالک آن حق انحصاری ایجاد می‌کند؛ بنابراین سلب این حق و خارج کردن آن از مالکیت فردی یا شرکتی نیز نیازمند طی تشریفات قانونی در مرکز مالکیت معنوی و تنظیم سند رسمی در دفاتر اسناد رسمی است. در این مقاله گام‌به‌گام نحوه ابطال اختیاری و اعراض از برند را بررسی می‌کنیم.

اعراض از علامت تجاری چیست و چه آثاری دارد؟

بر اساس قوانین مالکیت صنعتی، مالک علامت می‌تواند در هر زمان تا پیش از پایان اعتبار ۱۰ ساله برند، به صورت رسمی از تمام یا بخشی از کالاها و خدمات تحت پوشش علامت خود انصراف دهد. پس از ثبت نهایی اعراض:

• حقوق انحصاری شما نسبت به آن علامت در طبقات اعلام‌شده به پایان می‌رسد.
• نام یا نشان مذکور آزاد شده و در صورت عدم وجود موانع دیگر، امکان تقاضای ثبت مجدد آن توسط خود شما یا دیگران فراهم می‌شود.
• آگهی انصراف در روزنامه رسمی کشور منتشر شده و در سوابق اداره مالکیت صنعتی درج می‌گردد.

مراحل گام‌به‌گام انصراف و حذف برند در سامانه مالکیت معنوی

فرآیند اعراض از علامت صرفاً یک درخواست آنلاین ساده نیست و مستلزم هماهنگی میان سامانه مالکیت معنوی و دفاتر اسناد رسمی است. مراحل کار به شرح زیر است:

1. ورود به سامانه مرکز مالکیت معنوی: با نام کاربری و رمز عبور وارد کارتابل خود شوید.
2. انتخاب پرونده علامت: وارد فهرست نشان‌های ثبت‌شده خود شده و پرونده برندی را که قصد حذف آن را دارید باز کنید.
3. ثبت درخواست استعلام دفترخانه: از بخش «نامه‌ها و درخواست‌ها»، گزینه «استعلام جهت اعراض از مالکیت» را انتخاب نمایید. در این فرم، اطلاعات دفترخانه اسناد رسمی مدنظر وارد شده و مدارک تکمیلی از جمله تصویر تمام صفحات تصدیق برند بارگذاری می‌شود.
4. تنظیم سند رسمی اعراض در محضر: پس از دریافت پاسخ مثبت استعلام از سوی اداره ثبت علائم، مالک (یا وکیل قانونی وی) با حضور در دفتر اسناد رسمی، سند رسمی اعراض و انصراف از مالکیت را امضا می‌کند.
5. ثبت نهایی اظهارنامه انصراف در سامانه: مجدداً وارد سامانه شده، گزینه «درخواست انصراف از مالکیت» را ثبت کرده و شماره سند رسمی، شناسه یکتا و تاریخ برگه محضری را در پرونده درج کنید.
6. صدور آگهی و خاتمه پرونده: کارشناس اداره پس از تطبیق سند رسمی، تاییدیه نهایی را صادر کرده و آگهی رسمی اعراض جهت درج در روزنامه رسمی ارسال می‌شود.

نمونه متن درخواست استعلام اعراض جهت ارسال به اداره

گیرنده: اداره ثبت علائم تجاری
موضوع درخواست: استعلام جهت اعراض (انصراف از مالکیت علامت تجاری)

متن درخواست:
ریاست محترم اداره ثبت علائم تجاری
با سلام؛
احتراماً به استحضار می‌رساند اینجانب / این شرکت قصد دارد نسبت به انصراف از مالکیت و اعراض از علامت تجاری ثبت‌شده به شماره تصدیق [شماره ثبت] مورخ [تاریخ ثبت] در دفتر اسناد رسمی شماره [شماره دفترخانه] شهر [نام شهر] اقدام نماید.
خواهشمند است دستور فرمایید مراتب وضعیت ثبتی علامت جهت تنظیم سند رسمی اعراض به دفترخانه مذکور اعلام و اقدامات مقتضی مبذول گردد.

انصراف از برند توسط وکیل دادگستری

در مواردی که مالک برند به دلیل مشغله کاری، اقامت در خارج از کشور یا تصمیمات شرکتی امکان حضور در دفترخانه و پیگیری پرونده را ندارد، این اقدام از طریق وکیل دادگستری امکان‌پذیر است. برای این منظور، در وکالت‌نامه رسمی تنظیمی باید اختیارات صریح ذیل قید شده باشد:

• «اختیار مراجعه به اداره ثبت علائم تجاری و مرکز مالکیت معنوی»
• «اختیار انجام کلیه امور اداری، حقوقی و ثبتی مربوط به اعراض و انصراف از مالکیت علامت تجاری شماره …»
• «اختیار امضای اسناد رسمی، پرداخت هزینه‌ها، دریافت اوراق و پاسخگویی به اخطاریه‌ها»

پرسش‌های پرتکرار درباره حذف علامت تجاری

۱. آیا بعد از اعراض از برند می‌توان مجدداً همان نام را ثبت کرد؟

بله؛ اما توجه داشته باشید که با انتشار آگهی اعراض، این نام از مالکیت انحصاری شما خارج می‌شود و اگر شخص دیگری زودتر اظهارنامه ثبت ارائه دهد، حق تقدم با او خواهد بود.

۲. آیا انصراف از برند نیاز به پرداخت هزینه روزنامه رسمی دارد؟

بله، چاپ آگهی رسمی انصراف از مالکیت علامت تجاری در روزنامه رسمی کشور الزامی است و هزینه آن بر عهده متقاضی خواهد بود.

۳. آیا می‌توان تنها از یک کالا یا یک طبقه خاص انصراف داد؟

بله، قانون این امکان را فراهم کرده تا مالک بتواند «اعراض جزئی» انجام دهد؛ یعنی تنها برخی از کالاها یا طبقات را حذف کرده و مالکیت مابقی را حفظ نماید.